Waarom kiezen voor Vrijeschool Parkstad?


Waarom krijgt elke leerling bij binnenkomst in de klas een hand? Wat is dat: periodeonderwijs? Is zo’n ingebonden schrift niet een beetje uit de tijd? Hoe geef je les zonder methodes? Kost dat niet enorm veel tijd? En hoe weet je dan zeker dat alle stof aan bod gekomen is? Hoe differentieer je in een klas met zoveel verschillende niveaus? Waar is dat goed voor al die kunstzinnige vakken?

Met deze vragen in hun achterhoofd verzamelen de leerkrachten van groep 7 & 8 van de basisscholen zich in de hal van de Vrijeschool Parkstad op woensdag 6 december 2017. Vandaag gaan zij niet alleen antwoord krijgen op hun vragen, maar ook zélf ervaren hoe een middag vrijeschool onderwijs eraan toe gaat.

Bij het klaslokaal aangekomen krijgt iedereen een hand van docente Nederlands, Janine. Zo gaat dat bij een normaal lesuur ook. Bij het ‘handenschudden’ van de leerlingen is er echt contact. De leraar kijkt zijn pupillen aan en ziet meteen hoe ze de klas binnen komen. Druk, blij, verdrietig, afwezig, vermoeid of vol energie. Je kunt hier dan gelijk op anticiperen.

We krijgen wat lege blaadjes en kiezen ieder twee gekleurde kartonnen vellen. We gaan namelijk zelf een ‘periodeschrift’ maken. Wat dat is legt Janine ons uit, evenals de achterliggende gedachte ervan die besloten ligt in een visie die bijna 100 jaar geleden door Rudolf Steiner in het leven geroepen is. Dit gedachtegoed gaat uit van het mensbeeld, maar anticipeert tegelijkertijd ook op ontwikkelingen in de huidige tijd en naar de toekomst. De verkregen informatie verwerken we zelf in een ingebonden periodeschrift (met hulp van enkele leerlingen). Zo maken we onze eigen informatiebrochure, met de verwachtingen over deze middag als voorwoord. Ook onze persoonlijke doelen verwerken we hierin, zoals leerlingen dat doen ten aanzien van het aangeboden thema. Inhoudelijk schrijven we dat de vrijeschool de leerlingen volgt in hun ontwikkeling. De aangeboden leerstof wordt daarop gebaseerd, zonder de leerdoelen hierbij uit het oog te verliezen.

   

Een vrijeschool start ieder dag met twee uur periodeles en behandelt iedere drie weken een nieuw thema. Studievaardigheden, ‘in vuur & vlam’ van scheikunde, menskunde of meetkunde; alles komt aan bod. Maar niet zomaar in willekeurige volgorde. Rond een jaar of 12-14 zit je namelijk in een fase van het ontdekken van de wereld en wie jezelf bent. Daar sluit het onderwijs op aan met thema’s als ontdekkingsreizen, sterrenkunde, de oude wereld van aardrijkskunde en kennismaking met de poëzie. In klas 8 komen structuren aan de orde:  de grammatica van de Nederlandse taal, het skelet bij biologie. In klas 9 staat het thema van de tegenstellingen centraal: romantiek & rationalisme, de tegenstellingen in de filosofie, kunst met een mening en de verschillende revoluties. De pubers in klas 10 maken een fase van individualisme door en krijgen te maken met lesstof die geënt is op het ontdekken van idealen; in het hier en nu en in het verleden. In klas 11 ontwikkelt deze individualisering zich nog meer en kijken we naar de duurzame wereld in al zijn facetten. Klas 12 staat in het teken van de metamorfose.

Zo worden in iedere leeftijdsfase de lessen op een andere manier aangeboden. Het doel van het zelf maken van zo’n periodeschrift is het verwerken van de aantekeningen die je tijdens de les gemaakt hebt. Je hebt de vrijheid om dit op geheel eigen wijze te doen. Soms zoek je dan thuis op internet nog extra verdieping, zodat je boek compleet wordt. Naarmate je ouder wordt of op een hoger niveau les krijgt, wordt deze uitbreiding van je onderzoek natuurlijk meer van je verlangd. Het is niet de handeling maar het proces dat helpt bij het verinnerlijken van de informatie die in de klas aan bod komt.

Dan ontstaan er spontaan gesprekken tussen de leerkrachten van de basisscholen en de aanwezige leerlingen die ook hun ervaringen over deze school delen. Ze geven aan dat deze onderwijsvorm veel zelfstandigheid van de leerlingen vraagt, maar ook dat je geaccepteerd wordt zoals je bent. Je kunt hier jezelf zijn.

“Differentiatie gebeurt eigenlijk hetzelfde als bij jullie op de basisschool”, beantwoordt Janine één van de vragen. “Ik neem een actuele tekst uit de krant mee naar school, omdat deze meer aansluit bij de belevingswereld van de leerlingen, dan een tekst uit een leerboek. Aan leerling A die nog moeite heeft met woordenschat, vraag ik om alle moeilijke woorden op te zoeken en op te schrijven en de betekenis op te zoeken. Van leerling B verwacht ik dat hij in een korte samenvatting in zijn eigen woorden de tekst kan navertellen en van leerling C verwacht ik dat zij een eigen betoog over deze tekst schrijft vanuit een ander perspectief”.

In het tweede gedeelte van deze informatiemiddag leveren de leraren een flinke krachtinspanning bij het leren smeden van een S-haak. Onder leiding van docent houtbewerking & smeden, Sascha, wordt er enthousiast ‘op los geslagen’. Op deze school bieden we ‘versterkt Duits’ aan. De grens met Duitsland ligt namelijk op fietsafstand en een deel van deze leerlingen zal waarschijnlijk ooit in Duistland gaan werken of in ieder geval met de Duitse werkgelegenheid en arbeidsmarkt te maken krijgen. Aangezien de docent van oorsprong Duitstalig is, worden deze lessen ook voor de leerlingen in het Duits gegeven.

Er is een groot aanbod van kunstzinnige vakken. Leren is een creatief proces. Ieders inbreng is van even groot belang. Je creativiteit wordt erdoor gestimuleerd. We zijn immers allemaal uniek en dat brengt unieke prestaties met zich mee.

Het duurt even, maar met wat hulp van de docent en de leerlingen worden de contouren van een haak toch echt zichtbaar.  Met allemaal unieke exemplaren. En zo hoort het ook. Trots en met rode wangen van deze lichamelijk inspanning sluiten we voldaan de dag af.

Geschreven door Marina Hollands-Windemuller

Bezoek onze informatieavonden en/of open dag. Voor inschrijving op informatieavonden ga naar deze link.